بررسی تست غیرمخرب امواج فراصوتی در اتصالات چهارورقه ای جوش مقاومتی نقطه ای و تدوین دستورالعمل کاربردی آن در صنایع خودروسازی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

کارشناس/شرکت ایران خودرو/تهران/ایران

چکیده

فرایند جوشکاری مقاومتی نقطه‌ای یکی از متداولترین و قدیمی‌ترین روشهای جوشکاری الکتریکی است که امروزه به صورت گسترده در صنایع مختلفی به ویژه صنایع خودروسازی، هوافضا، الکترونیک و برخی بخش‌های هسته‌ای، جهت اتصال ورق های فلزی مورد استفاده قرار می گیرد. بطوریکه در ساخت بدنه یک خودرو بالغ بر حدود 2000 تا 5000 جوش نقطه‌ای دارد. کنترل کیفیت جوش نقطه ای بر اساس استانداردهای بین المللی انجام می گیرد که غالبا با تخریب نمونه‌ها همراه است. استفاده از روش مخرب در کنترل کیفیت جوش‌های نقطه‌ای ایجاد شده روی قطعات مختلف و یا بدنه‌های کامل خودرو هزینه زیادی دارد. که در صورت کنترل کیفیت این نقاط با استفاده از روش غیرمخرب و فروش قطعات جوش داده شده، صرفه‌جویی خواهد شد. بر این اساس باید روشی غیرمخرب جهت ارزیابی و کنترل جوش های نقطه ای به کار گرفت. یکی از این روش‌ها، آزمون غیرمخرب فراصوتی (ultrasonic) است که در این پروژه با موفقیت برای بررسی مورد استفاده قرار گرفته است. امواج فراصوتی قطر دکمه جوش را که شاخص مهم در کیفیت جوش است را مورد ارزیابی قرار می‌دهند. در این پژوهش تعداد زیادی جوش‌های نقطه‌ای سالم و معیوب ساخته شده است و این نمونه ها توسط روش غیر مخرب فراصوتی و روش مخرب تست کشش-برش آزمایش شدند. نتایج حاصل از این آزمایش‌ها نشان داد که آزمون فراصوتی قادر است به خوبی جوش‌های معیوب را تشخیص دهد و نتایج آن نیز در خط تولید نیز باعث بهبود در روش آزمون گردیده است.
واژگان کلیدی: جوشکاری مقاومتی نقطه‌ای، دکمه جوش، امواج فراصوتی، صنایع خودروسازی.

کلیدواژه‌ها


[1]        پورانوری، مجید، "ارتباط کیفیت جوش و متغییر‌های فرآیند جوشکاری مقاومتی نقطه‌ای ورق فولادی‌St 12 "، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، پایان نامه کارشناسی، 1383.

[2]        فرهنگ دوست، سجاد، "جوشکاری مقاومتی نقطه ای فولاد ساده کربنی و کم آلیاژی استحکام بالا در گستره ضخامت های مختلف"، دانشگاه صنعتی شریف، پایان نامه کارشناسی ارشد، 1388.

[3]        پورانوری، مجید، مرعشی، پیروز ، موسوی زاده، مصطفی، "ریزساختار و رفتار شکست اتصال ناهمجنس جوش های مقاومتی نقطه ای فولاد دوفازی فریتی - مارتنزیتی DP600 و فولاد ساده ی کم کربن St14"، اولین همایش ملی فولادهای پیشرفته، ۱۳۸۹، کرمان.

[4] ادیبی، بهنام، "اثر اختلاف مقاومت الکتریکی بین ورق های فولاد ساده کربنی/ فولاد زنگ نزن آستنیتی بر خواص مکانیکی و ریزساختار جوش مقاومتی نقطه ای"، دانشگاه صنعتی شریف، پایان نامه کارشناسی ارشد، 1391.

 [5] مغنی زاده،عباس، "بررسی پارامترهای موثربرخصوصیات فیزیکی جوش نقطهای درورقهای فولادی کم کربن"،دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی،پایان نامه کارشناسی ارشد،1390 .

[6]        محمدی،عباس، "بکارگیری آزمون فراصوتی دربازرسی جوش های نقطه ای "،دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی،پایان نامه کارشناسی ارشد،1380.

[7] M. Pouranvari, S. M. Mousavizadeh, S. P. H. Marashiet al., “Influence of fusion zone size and failure mode on mechanical performance of dissimilar resistance spot welds of AISI 1008 low carbon steel and DP600 advanced high strength steel,”Materials and Design, vol. 32, pp. 1390–1398, 2011.

[8] W. Jung, Y. Kwon,' Selecting the spot welding condition of multi-layer vehicle structure” SAE Technical paper, SAE, Detroit, Michigan, 1997.

[9]N. Harlin, T. B. Jones, and J. D. Parker, “Weld growth mechanisms of resistance spot welds in zinc coated steel” Journal of Materials Processing Technology , 2003, pp. 448-453.